पोहा मिल उद्योग या विषयी महत्त्वाची बातमी

पोहा मिल (Poha Mill/Rice Flakes) उद्योगासाठी मे २०२६ मध्ये काही महत्त्वाच्या बातम्या आणि व्यावसायिक कल (Trends) समोर आले आहेत. महाराष्ट्र आणि लगतच्या राज्यांमध्ये हा उद्योग वेगाने विस्तारत आहे.

या उद्योगातील प्रमुख घडामोडी खालीलप्रमाणे आहेत:

१. धानाच्या (Paddy) दरात स्थिरता आणि साठा

पोहा बनवण्यासाठी प्रामुख्याने जाड धानाचा (उदा. सुवर्णा, IR64) वापर होतो.

• बातमी: मे महिन्यात रब्बी हंगामातील धानाची आवक बाजारात मोठ्या प्रमाणात सुरू झाली आहे. यामुळे कच्च्या मालाचे दर सध्या स्थिर आहेत.

• संधी: पोहा मिल उद्योजकांसाठी ही वेळ कच्चा माल खरेदी करून साठवणूक करण्यासाठी सर्वोत्तम आहे, कारण पावसाळा सुरू झाल्यानंतर धानाचे दर वाढण्याची शक्यता आहे.

२. ‘ब्राऊन पोहा’ आणि ‘लाल पोहा’ ची वाढती मागणी

आरोग्य जागरूक ग्राहकांमुळे आता पांढऱ्या पोह्यासोबतच ‘ब्राऊन पोहा’ (Brown Poha) आणि ‘लाल पोहा’ यांकडे ओढा वाढला आहे.

• अपडेट: जे मिलर्स आपल्या युनिटमध्ये ‘पॉलिशिंग’ कमी करून नैसर्गिक पौष्टिक मूल्य टिकवून ठेवतात, त्यांच्या उत्पादनाला सेंद्रिय (Organic) स्टोअर्समध्ये ३०-४०% अधिक भाव मिळत आहे.

• बातम्या: निर्यात बाजारपेठेत (विशेषतः दुबई आणि अमेरिका) ‘रेडी-टू-ईट’ पोहा प्रीमिक्ससाठी महाराष्ट्रातून मोठ्या ऑर्डर्स नोंदवल्या जात आहेत.

३. आधुनिक रोस्टर (Roaster) तंत्रज्ञानासाठी प्रोत्साहन

पारंपारिक पद्धतीने पोहा भाजताना लाकूड किंवा कोळशाचा वापर होतो, ज्यावर आता प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे कडक लक्ष आहे.

• महत्त्वाची बातमी: सरकार आता इलेक्ट्रिक किंवा गॅस-आधारित रोस्टर बसवण्यासाठी उद्योजकांना प्रोत्साहन देत आहे.

• अनुदान: ‘पीएम सूक्ष्म अन्न प्रक्रिया उद्योग योजना’ (PMFME) अंतर्गत पोहा मिलमधील मशिनरी आधुनिकीकरणासाठी ३५% अनुदानाची तरतूद २०२६ मध्येही सुरू आहे.

४. उप-उत्पादनातून कमाई (By-products)

पोहा निर्मितीमध्ये धान भरडताना निघणारे ‘तूस’ (Husk) आणि ‘भाताचा कोंडा’ (Rice Bran) यांकडे दुर्लक्ष करू नका.

• बातमी: सध्या पशुखाद्य आणि ब्रिकेट (Briquettes) बनवणाऱ्या कंपन्यांकडून ‘तूस’ला चांगली मागणी आहे, ज्यामुळे मिलचा देखभाल खर्च (Running Cost) कमी होण्यास मदत होत आहे.

उद्योजकांसाठी महत्त्वाची माहिती (मे २०२६):

महत्त्वाचा सल्ला:

महाराष्ट्र सरकारने अलीकडेच ‘अन्न प्रक्रिया उद्योग धोरण’ अंतर्गत वीज दरात सवलत जाहीर केली आहे. पोहा मिलमध्ये मोठ्या मोटार्स वापरल्या जात असल्याने, तुम्ही ‘औद्योगिक वीज जोडणी’ घेताना या सवलतीसाठी अर्ज केल्यास तुमच्या उत्पादनाचा खर्च (Production Cost) लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकतो.