महाराष्ट्रात मसाला उद्योगाला चालना: SPICED योजनेच्या माध्यमातून नव्या उद्योजकांसाठी सुनियोजित संधी

मुंबई, १० मे २०२६ – महाराष्ट्रात मसाला प्रक्रिया उद्योग सुरू करणाऱ्या युवा उद्योजकांसाठी आणि स्वयं-उद्योगी महिलांसाठी आनंदाची बातमी आहे. केंद्र सरकारच्या Spices Board ने SPICED (Sustainability in Spice Sector through Progressive, Innovative and Collaborative Interventions for Export Development) योजना अंतर्गत २०२५-२६ साठी ४२२.३० कोटी रुपयांचा भरीव निधी जाहीर केला आहे. या योजनेचा फायदा महाराष्ट्रातील हळद, मिरची आणि इतर मसाल्यांच्या उत्पादन व प्रक्रिया क्षेत्राला मोठ्या प्रमाणात होणार आहे.
योजना काय ऑफर करते?
प्रक्रिया युनिट्स आणि व्हॅल्यू अॅडिशन (रेडी-मिक्स, ऑर्गेनिक, GI-टॅग्ड मसाले) साठी आर्थिक मदत
आधुनिक यंत्रसामग्री, पॅकेजिंग, क्वालिटी टेस्टिंग आणि निर्यात-क्षमता वाढवण्यासाठी अनुदान
शेतकरी, Farmer Producer Organisations (FPOs), स्टार्टअप्स आणि निर्यातकांना प्राधान्य
प्रशिक्षण, बाजार विकास आणि ब्रँडिंगसाठी देखील सहाय्य
महाराष्ट्रात PMFME (Pradhan Mantri Formalisation of Micro Food Processing Enterprises) योजनेअंतर्गत छोट्या मसाला युनिट्ससाठी ३५ टक्के पर्यंत सब्सिडी उपलब्ध आहे. याशिवाय महाराष्ट्र उद्योग, व्यापार आणि गुंतवणूक (MAITRI) पोर्टल आणि उमेद अभियानाच्या माध्यमातून महिलांच्या स्वयंसहायता गटांना विशेष प्रोत्साहन दिले जात आहे.
बाजारातील संधी
भारत जगातील सर्वात मोठा मसाला उत्पादक आणि निर्यातक देश आहे. महाराष्ट्र हळद आणि मिरची उत्पादनात आघाडीवर आहे. ब्रँडेड, पॅकेज्ड आणि ऑर्गेनिक मसाल्यांची मागणी देशांतर्गत तसेच आंतरराष्ट्रीय बाजारात वेगाने वाढत आहे. २०३० पर्यंत मसाला निर्यातीचे १० अब्ज डॉलरचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. यामुळे छोट्या आणि मध्यम स्तरावरील उद्योजकांसाठी उत्तम संधी उपलब्ध आहेत.
उद्योजकांसाठी व्यावहारिक सल्ला
उद्योग सुरू करण्यासाठी ५ ते १५ लाख रुपयांची गुंतवणूक पुरेशी ठरू शकते (जागा, मशीनरी, कच्चा माल).
FSSAI, UDYAM, GST आणि Spices Board नोंदणी आवश्यक.
निर्यातीसाठी HACCP, ISO सारख्या दर्जा प्रमाणपत्रे घेणे फायद्याचे.
जिल्हा उद्योग केंद्र, MAITRI पोर्टल किंवा Spices Board च्या वेबसाइटवर (indianspices.com) अर्ज करा.
Spices Board ने २६ मे २०२५ पासून अर्ज प्रक्रिया सुरू केली असून, इच्छुक उद्योजकांनी तात्काळ अर्ज करावेत, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
निष्कर्ष:
महाराष्ट्रात मसाला उद्योग हा केवळ नफ्याचा व्यवसाय नाही, तर शेतकऱ्यांना जोडून ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी देणारा आणि निर्यातीद्वारे देशाच्या अर्थव्यवस्थेला हातभार लावणारा उद्योग आहे. जर तुम्ही मसाला प्रक्रिया, पॅकेजिंग किंवा ब्रँडेड उत्पादन सुरू करण्याचा विचार करत असाल, तर ही योग्य वेळ आहे.
संदर्भ: Spices Board India, MAITRI Portal, PMFME Scheme.