FSSAI “No Proof, No Claim” नवीन पॉलिसी 1 जानेवारी 2026 पासून लागू

**FSSAI ने “No Proof, No Claim” पॉलिसी म्हणजेच दावा असेल तर त्यासाठी वैज्ञानिक पुरावा हवा अशी नवीन मजबूत नियमावली लागू केली आहे. हे नियम 1 जानेवारी 2026 पासून प्रभावी झाले आहेत.

📌 “No Proof, No Claim” पॉलिसी म्हणजे काय?

🔹 जेव्हा एखाद्या फूड प्रोडक्टवर एखादा दावा (health benefit, nutrition claim, immunity claim, functional claim वगैरे) केला जातो — तेव्हा तो दावा वैज्ञानिक, डेटा-आधारित पुराव्यावर आधारित असणे आवश्यक आहे.

🔹 फक्त मार्केटिंग किंवा प्रमोशनल भाषेत दावे करता येणार नाहीत —
👉 दावा असेल तर:

• मान्यताप्राप्त लॅब टेस्ट रिपोर्ट,
• सुरक्षितता/टॉक्सिकोलॉजी डेटा,
• पोषण आणि भारतीय खप डेटा,
• प्रकाशित संशोधने इत्यादी वैज्ञानिक सबूत आवश्यक आहेत. www.ndtv.com

🔹 याचा परिणाम असा आहे की:

• ब्रँड्सना “healthy”, “immunity boosting”, “rich in antioxidants” सारखे दावे करण्याआधी ते पुरावे देणे अनिवार्य आहे.
• जर पुरावा नसेल तर तो दावा FSSAI मंजूर करणार नाही आणि ब्रँडवर कारवाई होऊ शकते.

📌 हे नियम कोणत्या बाबींवर लागू होतात?

✔️ नवीन उत्पादनांवर
✔️ विद्यमान उत्पादनांवर जेव्हा ते नवीन दावे/लाभ दाखवतात
✔️ लेबलिंग, पॅकेजिंग, जाहिरात सामग्रीतील दाव्यांवर

💡 याचा उद्देश म्हणजे उपभोक्त्यांना खोट्या किंवा अतिशयोक्त दाव्यांपासून सुरक्षित ठेवणे आणि खाद्य सुरक्षा नियमन अधिक वैज्ञानिक बनवणे.

🧾 पॉलिसीचा मूल संदेश

➡️ “जर दावा करणार आहे — तर त्याचे वैज्ञानिक पुरावे दाखवा.”
➡️ “No Proof, No Claim!” असा सिद्धांत आता FSSAI चा नियम बनला आहे.

🏛️ Food Safety and Standards Authority of India – No Proof, No Claim Policy

साध्या शब्दात नियम

👉 जे काही लिहाल / बोलाल / जाहिरात कराल — त्याचा पुरावा दाखवता आला पाहिजे.
❌ पुरावा नाही → ❌ दावा नाही

---

1️⃣ CLAIM म्हणजे नेमके काय? (हे समजणे फार महत्त्वाचे)

🔴 CLAIM = ग्राहकाला फायदा दाखवणारे कोणतेही वाक्य

Claim Type	उदाहरण
Health Claim	“Diabetes control करते”
Nutrition Claim	“High Protein”, “Rich in Iron”
Functional Claim	“Immunity वाढवते”
Disease-related	“BP कमी करते”
Superlative	“Best”, “100% Healthy”, “Miracle food”

📌 Label, Poster, Website, Instagram post, WhatsApp forward — सगळीकडे नियम लागू

---

2️⃣ ❌ आता चालणार नाहीत असे CLAIMS (उदाहरणांसहित)

🥬 Moringa Powder

❌ “Diabetes cure करते”
❌ “BP control guaranteed”
❌ “Cancer पासून संरक्षण”

➡️ कारण: Disease claim = Strictly banned

---

🥕 Vegetable Powder

❌ “Weight loss powder”
❌ “Fat burn करतो”

➡️ कारण: Clinical proof नसल्यास मनाई

---

🥛 Lassi / Dairy

❌ “Digestive problems cure”
❌ “Gut diseases बरे करते”

---

3️⃣ ✅ काय CLAIMS चालू शकतात? (Safe & Legal Examples)

🟢 STRUCTURE–FUNCTION CLAIM (सुरक्षित)

Product	Allowed Claim
Moringa Powder	“Naturally rich in nutrients”
Vegetable Powder	“Made from dehydrated vegetables”
Turmeric Powder	“Contains Curcumin”
Lassi	“Prepared using live cultures”

📌 इथे disease नाही, guarantee नाही

---

4️⃣ 🔬 PROOF म्हणजे काय लागतो?

जर तुम्ही असा CLAIM केला 👇

“High Protein”

तर PROOF मध्ये हे लागेल:

1. NABL approved lab test report
2. Nutrition value per 100g
3. FSSAI defined limit पूर्ण झाली पाहिजे

---

जर CLAIM केला:

“Rich in Iron”

✔ Iron mg/100g ≥ FSSAI threshold
✔ Lab test mandatory

---

5️⃣ 🚦 CLAIM vs PROOF – Practical Table

Claim	Proof Required	Allowed?
“Organic”	Organic Certificate	✅
“High Fiber”	Lab Report	✅
“Immunity Booster”	Clinical + Scientific	⚠️ Risky
“Diabetes Cure”	Drug approval	❌
“Ayurvedic Medicine”	AYUSH license	❌ (Food category)

---

6️⃣ 🧾 LABEL वर काय बदल करावे लागतील?

❌ आधी (चुकीचे)

“Boosts immunity & controls sugar”

✅ आता (योग्य)

“Made from naturally dried moringa leaves”
“No added preservatives”

📌 FACT बोला, RESULT नाही

---

7️⃣ 📢 DIGITAL MARKETING साठी मोठा Trap

❗ Instagram Reels / YouTube / Ads वर केलेले दावे पण CLAIM मानले जातात

❌ “हे powder घेतल्यावर sugar control”
❌ “Customer testimonial: माझा BP बरा झाला”

➡️ हे सुद्धा ILLEGAL CLAIM ठरू शकतात

---

8️⃣ 🔒 SAFE MARKETING FORMULA (Golden Rule)

❌ Avoid

• Cure
• Treat
• Prevent disease
• Guaranteed results

✅ Use

• “Traditionally used”
• “Source of nutrients”
• “Naturally processed”
• “Part of balanced diet”

---

9️⃣ 🛑 Penalty काय होऊ शकते?

• Product recall
• ₹2 lakh ते ₹10 lakh penalty
• License suspension
• Ads ban

---